Monochroom

In het algemeen wordt met de term 'monochroom' bedoeld dat een foto zwart-wit is (of is gemaakt). Maar na wat googlen lijkt het iets meer dan dat te zijn. Deze mooie definitie kwam ik tegen.

Monochroom is de presentatie van een enkele kleur in verschillende nuances. Dat betekent dat een kleur wordt weergegeven in verschillende waarden en intensiteiten. De kleur blijft dezelfde, maar de elementen die verschillen zijn de helderheid, lichtheid, duisternis, of matheid van de kleur. De waarden en intensiteiten veranderen wanneer de hoofdkleur wordt gemengd met zwart, wit of grijs.

Het houdt dus niet op bij zwart en wit; alles dat als een enkele kleur in verschillende tinten wordt weergegeven kan monochroom genoemd worden. Je kunt dus concluderen dat 'alle zwart-wit wel monochroom is, maar niet alle monochroom is zwart-wit'. Sepia en cyanotype (vroeger: de zgn 'blueprints') zijn de meest bekende voorbeelden.

Zwart-wit en monochrome foto's worden vaak beschouwd als subtielere interpretatie maar minder realistisch dan de kleuren-versie. Op deze manier wordt meer emotie aan het onderwerp toegevoegd. Dit geldt uiteraard niet voor foto's waar kleur té bepalend is, bv bij vlaggen of regenbogen.

 

Waarom mono?

Wat zijn eigenlijk de redenen om een foto in mono te schieten, of om te zetten vanuit kleur? Zoals genoemd is een reden dat er emotie wordt gecreëerd. Maar hoe kan dat dan? Een aantal antwoorden op een rij:

(voorbeeld-foto plaatsen)

 

High Contrast

Dan is er nog de monochrome high contrast foto. Deze bevat eigenlijk zeer weinig tot geen mid-tonen, dus zeg maar hoofdzakelijk de uitersten. Het duidelijkste voorbeeld is zwart en wit met evt alleen in de schaduwen wat grijstint. Ondanks dat het aantal (grijs)tinten onderling dus sterk kan afwijken, gelden zowel high- als greyscale wel als zwart-wit en hier dus ook monochroom.

 

Voor of na...

Over het algemeen wordt aangeraden om je foto's in RAW-formaat te schieten. Later kun je deze omzetten met Photoshop of Lightroom. Opslaan in RAW is de beste manier om goed te kunnen nabewerken, omdat de sensor alle (kleuren)data van de scene verzamelt. Dat geeft je een enorme keuze-vrijheid in bewerken. Echter, je zult je wel moeten verdiepen in de bewerkingssoftware.

Dit in tegenstelling tot het 'In-camera' instellen van monochrome modus (Nikon: Shooting Menu-> Set Picture Control-> Monochrome, vanuit daar kun je ook nog naar Sepia, Cyaan en andere gewenste tinten). Want het grote nadeel hiervan is dat de camera zelf een bewerking uitvoert waarbij de kleuren-data verloren gaat en je nog maar weinig ruimte hebt voor aanpassing. Plus de beperkte vrijheid om een JPEG te editen.

(voorbeeld-foto plaatsen)

 

Tips

Om sterke monochrome foto's te maken heb ik een aantal belangrijke tips opgezocht en op een rij gezet.

Bonus tip: Om je foto's een vintage-look te geven kun je een 'korrel' en vignet toevoegen in LR